Informatie over deet

DEET is hetzelfde als diëthyltoluamide. DEET is sinds 1957 op de markt.

Het is zonder recept verkrijgbaar in producten tegen muggen, zoals Autan en Care Plus Deet. Het is verkrijgbaar als lotion, gel, huidspray of huidstift.

1. Wat doet DEET en waarbij wordt het gebruikt?

DEET houdt insecten, zoals muggen, teken, stekende vliegen, bloedzuigers, vlooien en mijten, op een afstand.

Het is te gebruiken bij insecten die het op mensenbloed hebben gemunt.
  • Gewone muggen en de muggen die malaria of infecties met virussen, zoals gele koorts of dengue (knokkelkoorts), kunnen verspreiden.
  • Teken, de verspreiders van de ziekte van Lyme.
  • Andere insecten, zoals steekvliegen en bloedzuigers.

Malaria

Bij reizen naar, of verblijf in, de tropen moet u rekening houden met malaria. Malaria is een infectie met een parasiet. De parasiet wordt door de steek van een mug overgebracht. Een groot deel van deze muggen is besmet met de malariaparasiet. Via zijn speeksel kan de mug, bij een muggenbeet, de parasiet overbrengen op de mens.

De mug leeft alleen in bepaalde omstandigheden (vochtig en warm). Als u in de tropen verblijft, moet u rekening houden met malaria.

U merkt malaria aan een grieperig gevoel, gevolgd door koude rillingen en koortspieken.

Malaria voorkómen (profylaxe)
U kunt malaria voorkomen met een combinatie van malariatabletten en beschermende maatregelen tegen muggenbeten.
  • Draag na zonsondergang bedekkende kleding, dus een lange broek, lange mouwen en sokken en dichte schoenen.
  • Smeer op de onbedekte huid, zoals gezicht, handen en enkels, een insectenwerende lotion. Middelen die DEET bevatten, hebben het beste effect.
  • Slaap 's nachts onder een klamboe. Bij voorkeur één die is geïmpregneerd met een insectenwerend middel, zoals DEET.
Werking
Muggen kunnen de menselijk huid vinden door te ruiken. DEET ruikt voor deze muggen sterker dan de menselijke geur. Bovendien vinden de muggen deze geur onaangenaam, waardoor zij niet op de huid af komen.

Effect
De insectenwerende werking van DEET duurt vijf tot acht uur en is afhankelijk van de hoeveelheid gebruikte DEET, maar ook van de mate waarin u zweet, bij gebruik op de huid.

Kleine kinderen zijn extra gevoelig voor DEET. Gebruik bij kinderen tot twee jaar alleen de sterktes van 300 mg per gram (30%). 

Infecties met virussen

Sommige virusziekten worden overgedragen door muggen. Ze komen vooral in tropische landen voor.

Gele koorts voorkómen (profylaxe)
Gele koorts wordt veroorzaakt door een virus en wordt door muggen op de mens overgedragen. Het heerst vooral in een aantal Afrikaanse en Zuid-Amerikaanse landen (onder andere in Suriname).

De verschijnselen van gele koorts zijn koorts, geelzucht en bloedingen. Veertig procent van de mensen die de ziekte krijgt, overlijdt eraan. Alle reden daarom om deze ziekte te voorkomen. Dat kan door u te laten inenten. Bovendien is het verstandig u te beschermen tegen muggen. Deze muggen steken overdag. Zorg dus dat u ook overdag beschermd bent tegen muggen, bijvoorbeeld door u in te smeren met een muggenwerend middel, zoals DEET.

Dengue (knokkelkoorts) voorkómen (profylaxe)
Ook knokkelkoorts wordt veroorzaakt door een virus en overgedragen door muggen. Deze ziekte komt voor in veel tropische landen in verstedelijkte gebieden.

De verschijnselen zijn koorts, huiduitslag en hoofdpijn. Meestal gaat de ziekte na een paar dagen weer over, maar soms verloopt hij ernstiger.

Tegen knokkelkoorts bestaat geen vaccin. U kunt de ziekte alleen voorkomen door u te beschermen tegen muggen. Deze muggen steken overdag. Zorg dus dat u ook overdag beschermd bent tegen muggen door bedekkende kleding te dragen, dus een lange broek, lange mouwen en sokken en dichte schoenen en de onbedekte huid in te smeren met een muggenwerend middel, zoals DEET.

Werking
Muggen kunnen de menselijk huid vinden door te ruiken. DEET ruikt voor deze muggen sterker dan de menselijke geur. Bovendien vinden de muggen deze geur onaangenaam, waardoor ze niet op de huid af komen.

Effect
De insectenwerende werking van DEET duurt vijf tot acht uur en is afhankelijk van de hoeveelheid gebruikte DEET, maar ook van de mate waarin u zweet, bij gebruik op de huid.

Kleine kinderen zijn extra gevoelig voor DEET. Gebruik bij bij kinderen tot twee jaar alleen de sterktes van 300 mg per gram (30%).

Lymeziekte

Oorzaak
De oorzaak van de ziekte van Lyme is de beet van een teek die is geïnfecteerd met een bacterie. De teek komt vooral voor in bossen, struiken en in de duinen. De teek laat zich vallen op de huid en bijt zich hierin vast. Als de teek is geïnfecteerd met de Lyme-bacterie, kan de ziekte door de beet worden overgedragen op de mens.

Verschijnselen
Een besmetting met de ziekte van Lyme merkt u aan een ronde, zich uitbreidende, rode ring rond de plaats van de tekenbeet. Uw arts zal u dan een antibioticumkuur voorschrijven. Als de ziekte niet op tijd is behandeld, kan de infectie zich uitbreiden naar de gewrichten en het zenuwstelsel. Ook dan is een antibioticumkuur nodig om de ziekte tot staan te brengen.

Tekenbeet voorkómen (profylaxe)
U kunt een tekenbeet voorkomen door in de natuur lange broeken te dragen en die in de sokken te stoppen en de armen en het bovenlijf ook zo veel mogelijk te bedekken met strakke kleding. Teken kunnen echter makkelijk via kleine openingen de blote huid bereiken. Ook kunt u een insectenwerend middel gebruiken, zoals DEET.

Werking
Teken kunnen de menselijk huid vinden door te ruiken. DEET ruikt voor hen sterker dan de menselijke geur. Bovendien vinden de teken deze geur onaangenaam, waardoor zij niet op de huid af komen.

Effect
De insectenwerende werking van DEET duurt vijf tot acht uur en is afhankelijk van de hoeveelheid gebruikte DEET, maar ook van de mate waarin u zweet, bij gebruik op de huid.

Kleine kinderen zijn extra gevoelig voor DEET. Gebruik bij bij kinderen tot twee jaar alleen de sterktes van 300 mg per gram (30%).

 

2. Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Behalve het gewenste effect kan DEET bijwerkingen geven. Zorg dat u DEET niet binnenkrijgt of in aanraking laat komen met de ogen of beschadigde huid.

U kunt de kans op bijwerkingen verkleinen door het middel met water en zeep af te wassen als u enige tijd in een ruimte verblijft zonder te weren insecten.

De belangrijkste bijwerkingen op de huid is irritatie, vooral als u het middel aanbrengt op een beschadigde huid of op de dunne huid van huidplooien.

Zeer zelden
  • Overgevoeligheid voor DEET op. Dit merkt u aan blaren, roodheid, jeuk en galbulten. Raadpleeg bij deze verschijnselen uw arts. Geef aan de apotheek door dat u overgevoelig bent voor DEET. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u het middel niet opnieuw krijgt.
Zeer zelden, bij gebruik van grote hoeveelheden gedurende verschillende weken op grote oppervlakken
  • Ernstige bijwerkingen aan hart en zenuwstelsel, met name bij kleine kinderen. Gebruik DEET daarom alleen in kleine hoeveelheden als het echt nodig is.
Raadpleeg uw arts als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

3. Heeft DEET een wisselwerking met andere medicijnen?

Mogelijk vermindert DEET de werking van zonnebrandcrèmes als u ze op dezelfde plaatsen aanbrengt.
  • Gebruikt liever geen middelen met DEET als u ook zonnebrandcrème gebruikt. Bescherm uzelf tegen muggen met een middel dat geen DEET bevat of op een andere manier. Als de zon onder gaat, worden muggen vaak actief. Het is dan geen probleem om een middel met DEET te gebruiken, omdat zonnebrandcrème op dat moment niet nodig is.
  • Wanneer u in een gebied bent waar muggen ziektes kunnen veroorzaken, is het belangrijk uzelf te beschermen met een middel met DEET. Bescherm u dan extra tegen de zon door bijvoorbeeld de schaduw op te zoeken en beschermende kleding te dragen.

4. Als ik DEET gebruik, mag ik dan...

autorijden, alcohol drinken en alles eten?
Bij DEET zijn hiervoor geen beperkingen.

5. Kan ik DEET gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?

Over het gebruik van DEET tijdens de zwangerschap is nog te weinig bekend. Men raadt af DEET te gebruiken tijdens de eerste drie maanden van de zwangerschap en als men zwanger probeert te worden. Gebruik daarvoor in de plaats een klamboe en Mosiguard (citronella). Mocht er toch veel kans zijn op malaria, zorg er dan voor dat u echt alleen de onbedekte huiddelen insmeert.

Raadpleeg uw arts of apotheker voor gebruik tijdens de overige maanden van de zwangerschap, zodat u de risico's van wel of niet gebruiken goed tegen elkaar kunt afwegen. Bij gebruik tijdens de zwangerschap wordt over het algemeen een lagere sterkte geadviseerd (20%).

6. Hoe moet ik DEET gebruiken?

Hoe?

Huid van onbedekte lichaamsdelen
  • Breng net genoeg aan om de huid te bedekken.
  • Alleen aanbrengen op een gezonde huid. Breng het NIET aan op reeds geïrriteerde huid, huidplooien, slijmvliezen of rond het oog. Het kan daar te veel irritatie geven.
  • Gebruik DEET alleen voor de blote huid en breng het dus niet aan onder de kleding.
  • DEET kan kunststofvoorwerpen licht beschadigen, zoals brilmonturen, horlogeglazen, synthetische weefsels. Breng het middel niet op deze voorwerpen aan. Doe het flesje goed dicht, zodat de vloeistof er niet uit kan lopen.
Bij kleine kinderen: breng het NIET aan rond de mond of op de handen. Het kind kan het dan binnenkrijgen als het de vingers in de mond steekt.

Gebruik op klamboe en kleding
  • Met de spray of lotion kunt u een klamboe of kledingstukken sprayen of besprenkelen.
  • Was de kleding uit als de DEET niet meer nodig is. Hiermee voorkomt u onnodig contact met DEET.
Speciale maatregelen bij de spray
  • Gebruik de spray NIET in de buurt van open vuur, zoals een brandende sigaret. Het oplosmiddel in de spray is brandbaar.
  • Gebruik de spray NIET rechtstreeks op het gezicht. U kunt het product dan inademen en het kan in de ogen en mond komen. Als u uw gezicht wilt behandelen, spray dan eerst op uw handen en wrijf daarmee uw gezicht in.
  • Gebruik de spray bij voorkeur in de buitenlucht, zodat u het niet inademt.
Wanneer?
Breng DEET aan voor u verwacht dat het is uitgewerkt. DEET 30% werkt ongeveer 4 uur, DEET 50% werkt tot 8 uur. Ook na douchen opnieuw aanbrengen.

Hoe lang?
Dit middel is alleen bedoeld voor incidenteel gebruik. Mensen die DEET jaar in jaar uit dagelijks gebruiken, hebben kans dat te veel in het lichaam komt en daar schade aanbrengt.

7. Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?

Is het middel nog nodig, breng het dan alsnog aan.

8. Kan ik zomaar met DEET stoppen?

Ja, u kunt op elk moment met DEET stoppen.

 

Laatste herziening: 12-2-2007

Deze tekst is opgesteld door het Wetenschappelijk Instituut Nederlandse Apothekers (WINAp). Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven geneesmiddel en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van DEET bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl.

last update 18-5-2009